Nederlands Fotomuseum toont Li Yi-Fan's geprezen installatie als eerste na de Biënnale van Venetië
Het Nederlands Fotomuseum presenteert als eerste na de Biënnale van Venetië Li Yi-Fan’s bejubelde installatie Screen Melancholy uit het paviljoen van Taiwan. Het nieuwe werk neemt de bezoeker mee in een scherpe, artistieke beschouwing over de constructie van beelden zelf: van de oorsprong van begrippen als modellen, maskers, keyframes en ruis tot de machtsverhoudingen achter de AI-gegenereerde beeldcultuur van vandaag. De installatie wordt van 22 januari t/m 11 april 2027 in het museum tentoongesteld.
Van scherm naar sculptuur
Li Yi-Fan (Taipei, 1989), van 2024 tot 2026 artist-in-residence aan de Rijksakademie in Amsterdam, heeft de afgelopen tien jaar een onderscheidende praktijk ontwikkeld, gekenmerkt door speelse spanning en vreemd onbehagen. Screen Melancholy markeert een indrukwekkende nieuwe stap in zijn werk.
In de installatie leidt een vage bekende, een virtuele pop, de bezoeker naar de binnenkant van het scherm, en daarmee de achterkant van het beeld. Op een groot ledscherm voert deze digitale figuur, als een soort filmmaker, een uur lang de regie over sprekende organen en digitale acteurs die hij als marionetten bestuurt. De actie speelt zich af in een digitaal nagebouwde versie van de oorspronkelijke tentoonstellingsruimte in Venetië, waardoor bezoekers zich op meerdere niveaus tegelijk in het beeld bevinden, maar ook in dit aan discussies onderhevige internationale podium voor kunst: kijker én figurant in een beeld-binnen-een-beeld dat zich blijft herhalen.
Het uitgesproken digitale werk verwijst zowel naar het analoge als het theatrale. In de monumentale tentoonstellingsruimte zijn grote 3D-geprinte sculpturen ondergebracht, gemodelleerd naar delen van het eigen lichaam van de kunstenaar: monumentale handen, voeten, delen van benen en armen nodigen de bezoeker uit om in het industriële museumgebouw intiem plaats te nemen op de uitvergrote lichaamsdelen.
Uiteindelijk zit een menselijk lichaam op een imitatie van zichzelf om te kijken naar een voorstelling van digitale poppen die eveneens diens vorm nabootsen; de grenzen tussen ‘echt’ en ‘virtueel’ vervagen en de herhaling gaat maar door. Wat is nog het verschil tussen mens en beeld?
Nederlands Fotomuseum in de wereld en de actualiteit
Met de tentoonstelling van Li Yi-Fan markeert het museum een geactualiseerde koers: een internationalere programmering waarin fotografie en beeld worden benaderd als middelpunt binnen kunst, technologie, media en maatschappij. Hierbij wordt de Nederlandse fotografie beschouwd als onderdeel van de wereld en een hedendaagse realiteit waarin grenzen tussen disciplines, regio’s en identiteiten zowel fluïde als multiperspectivisch zijn. Na de première in mei 2026 in het Palazzo delle Prigioni in Venetië is het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam de eerste locatie waar de totaalinstallatie te zien is. Het markeert voor het Nederlands Fotomuseum bovendien weer een internationale samenwerking sinds langere tijd.
De rol van het Nederlands Fotomuseum als kennisinstituut wordt de komende jaren zorgvuldig ontwikkeld en verder geprofileerd, waarbij de collectie van 6,5 miljoen objecten en de unieke onderzoekscapaciteiten van het museum gelden als uitgangspunt. Dit wordt organisch verbonden met tentoonstellingen die integraal vanuit en met het eigen museumteam worden ontwikkeld en verdiepend aanbod in de vaste opstellingen rond de geschiedenis van fotografie en theorie. Het Nederlands Fotomuseum werkt aan een dynamische, interdisciplinaire programmering waarin scherp terugblikken en eigentijdse ontwikkelingen samen opgaan.
Screen Melancholy is van 22 januari tot en met 11 april 2027 te zien in het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam.
Archief Rijksmuseum en Nederlands Fotomuseum vormt basis voor ‘Ed van der Elsken. Up Close’
Tot en met 13 september 2026 toont het Rijksmuseum in Amsterdam Ed van der Elsken. Up Close, een tentoonstelling over het werk en maakproces van een van de belangrijkste Nederlandse fotografen van de twintigste eeuw. De tentoonstelling kwam tot stand na jarenlang onderzoek naar het persoonlijke werkarchief van Ed van der Elsken, dat het Rijksmuseum en het Nederlands Fotomuseum sinds 2019 samen beheren.
Ed van der Elsken (1925-1990) fotografeerde in Nederland, Parijs, Zuid-Afrika, Sierra Leone, Japan, Hongkong, Mexico, de Verenigde Staten en Indonesië. Zijn werk is direct, persoonlijk en vaak dicht op de huid. Van der Elsken richtte zijn camera op mensen, straten en ontmoetingen. Hij liet het dagelijks leven zien zoals het zich aandiende: levendig, rauw en soms ongemakkelijk dichtbij.
Samen zorgdragen voor een belangrijk fotoarchief
In 2019 verwierven het Rijksmuseum en het Nederlands Fotomuseum samen de nalatenschap van Ed van der Elsken. Daarmee bleef het persoonlijke werkarchief van de fotograaf behouden voor Nederland. Sindsdien werken de musea samen aan het beheer en onderzoek van dit materiaal, zodat het beter kan worden bewaard, bestudeerd en gedeeld.
Het Nederlands Fotomuseum beheerde al het complete negatieven- en dia-archief van Van der Elsken. Sinds 2019 kwamen daar onder meer contactvellen en foto’s bij. Het Rijksmuseum nam een groot aantal afdrukken in zijn collectie op. Samen laten deze materialen zien welke keuzes Van der Elsken maakte, hoe hij werkte en hoe hij zich ontwikkelde als fotograaf en filmmaker.
Hoe Van der Elsken werkte
Ed van der Elsken. Up Close laat niet alleen bekende foto’s zien, maar ook materiaal dat normaal minder zichtbaar is. In de tentoonstelling zijn onder meer contactvellen, notities, proefversies van fotoboeken en experimenten uit de donkere kamer te zien. Ook worden foto’s uit de collectie van het Nederlands Fotomuseum getoond, naast werk uit onder meer de collecties van het Rijksmuseum, het Stedelijk Museum Amsterdam en de Universitaire Bibliotheken Leiden.
Juist dat materiaal brengt de werkwijze van Van der Elsken dichterbij. Contactvellen laten zien welke beelden hij maakte, welke foto’s hij koos en welke juist niet. In zijn proefversies van fotoboeken zie je hoe hij foto’s naast elkaar zette, vergrootte, verkleinde en verplaatste. Zo wordt zichtbaar hoeveel werk er achter zijn bekende foto’s en boeken schuilgaat.
Onderzoek voor de toekomst
Door het archief als geheel te bekijken, krijgen onderzoekers en bezoekers meer zicht op het werk van Van der Elsken. Ook wordt duidelijker hoe zijn foto’s, boeken en films door de jaren heen ontstonden.
Voor het Nederlands Fotomuseum sluit deze samenwerking aan bij een belangrijke taak van het museum: Nederlands fotografisch erfgoed bewaren, onderzoeken en delen met een breed publiek. Door het archief van Ed van der Elsken samen met het Rijksmuseum te beheren en te bestuderen, blijven zijn foto’s, contactvellen en andere archiefstukken toegankelijk voor publiek, onderzoekers en toekomstige generaties.
Mogelijk gemaakt door
De collectie is voor een groot deel geschonken door Anneke Hilhorst, de weduwe van Ed van der Elsken, en deels aangekocht dankzij steun van het Mondriaan Fonds, de Vereniging Rembrandt, mede dankzij haar Themafonds Fotografie en Video en haar Dura Kunstfonds, deelnemers van de VriendenLoterij, het Paul Huf Fonds/Rijksmuseum Fonds en het Marque Joosten en Eduard Planting Fonds/Rijksmuseum Fonds.
Ed van der Elsken. Up Close is tot en met 13 september 2026 te zien in het Rijksmuseum in Amsterdam.
Het Nederlands Fotomuseum verwelkomt Ruben Lundgren als nieuwe Senior Curator
Het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam verwelkomt per 1 oktober 2025 Ruben Lundgren (1983) als nieuwe Senior Curator. Hij volgt Frits Gierstberg op, die meer dan dertig jaar lang een belangrijke rol speelde in de inhoudelijke koers van het museum.
Internationale ervaring en frisse blik
Lundgren is curator en fotograaf en werkte eerder in binnen- en buitenland aan tentoonstellingen, publicaties en fotoprojecten. Met zijn brede ervaring – van fotojournalist bij de Volkskrant tot mede-auteur van het invloedrijke The Chinese Photobook – brengt hij een internationaal netwerk en een frisse blik mee naar het museum.
Vooruitkijken naar Santos
Met de komst van Lundgren versterkt het Fotomuseum zijn ambitie om de unieke collectie van meer dan 6,5 miljoen foto’s sterker zichtbaar te maken, zowel nationaal als internationaal. In het nieuwe museumgebouw pakhuis Santos, dat in februari 2026 opent, gaat hij samen met het team werken aan vernieuwende tentoonstellingen die de rijkdom en veelzijdigheid van fotografie laten zien.
Grace Wong-Si-Kwie, Hoofd Presentaties & Publieksbereik, over de benoeming:
“Met Ruben Lundgren halen we een senior curator binnen met een unieke blik en uitzonderlijke veelzijdigheid binnen het brede domein van de fotografie. Zijn werk is internationaal geprogrammeerd — van Beijing tot New York — en zijn brede ervaring stelt hem in staat om vernieuwende tentoonstellingen te realiseren én de Collectie op een betekenisvolle manier toegankelijk te maken. We kijken uit naar de samenwerking.”
Lundgren: “Het is een enorme eer om aan de slag te gaan in Santos. Ik wil de rijkdom van de fotografie vieren en toegankelijk maken voor een breed publiek. Samen met het team kijk ik ernaar uit om tentoonstellingen te realiseren die zowel vernieuwend zijn als diep verbonden met de collectie.”
Over Ruben Lundgren
Ruben Lundgren (Hilversum, 1983) werd bekend als helft van het fotografenduo WassinkLundgren, en ontwikkelde zich vervolgens tot een curator met een sterke band met de Chinese fotografie. Hij werkte aan internationale tentoonstellingen en publicaties en zijn werk is opgenomen in collecties van onder meer het Stedelijk Museum Amsterdam en het CAFA Art Museum in Beijing.
Een nieuw huis voor fotografie
In februari 2026 opent het Nederlands Fotomuseum de deuren van zijn nieuwe locatie in het monumentale pakhuis Santos in Rotterdam. Daarmee verhuist het museum definitief naar de historische haven en begint er een nieuw tijdperk voor de nationale fotografie.
Wat kun je straks verwachten?
Santos wordt een plek waar fotografie in al haar facetten tot leven komt. Je ontdekt tentoonstellingen op verschillende verdiepingen en onze volledige Collectie van ruim 6,5 miljoen foto’s, die in het nieuwe gebouw beter toegankelijk wordt gemaakt. Daarnaast volg je educatieve programma’s en ontmoet je elkaar in de ‘huiskamer’ van de fotografie.
Een feestelijke opening
De keuze voor februari 2026 geeft het museum de tijd om de opening zorgvuldig voor te bereiden. Scholieren uit Rotterdam en omstreken krijgen alvast een primeur: zij mogen het nieuwe museum als eerste bezoeken, nog vóór de officiële opening.
Tot die tijd
Onze rijke Collectie blijft toegankelijk via onze beeldbank. En in onze webshop – de officiële (online) museumshop van het Nederlands Fotomuseum – vind je foto’s, fotoboeken, foto-archiveringsmateriaal en andere unieke artikelen. Daarnaast trekt Eregalerij on Tour het land in met twaalf iconische foto’s uit onze Eregalerij. We plaatsen de beelden in de echte wereld: in buurthuizen, op festivals en bij sportverenigingen, en delen de verhalen erachter via onze socialmediakanalen.
We kijken ernaar uit je vanaf februari 2026 te ontvangen in ons nieuwe huis voor fotografie.
Meer informatie en updates vind je op onze website en social media kanalen.