Guste Gulevaite

Van 11 december 2026 tot en met 11 april 2027 presenteert het Nederlands Fotomuseum Dag Nederland, een tentoonstelling van fotograaf en filmmaker Marwan Magroun. Bestaand werk uit verschillende periodes komt samen met nieuwe fotografie die Magroun speciaal voor de tentoonstelling maakte. Centraal staat de vraag: wie bepaalt wat het betekent om Nederlander te zijn?

De titel Dag Nederland heeft bewust twee betekenissen. ‘Dag’ kan een begroeting zijn, maar ook een afscheid. Vanuit die dubbelzinnigheid kijkt Magroun naar het Nederlandse zelfbeeld. Wie wordt als Nederlander gezien? Wie herkent zichzelf in het beeld van Nederland? En wie krijgt de ruimte om dat beeld mede te bepalen?

“Ik ben opgegroeid in dit land, voel me er thuis en heb er tegelijkertijd niet altijd hetzelfde beeld van teruggezien. Met deze tentoonstelling probeer ik dat beeld niet alleen te bevragen, maar er ook ruimte in op te eisen.”

Een ander beeld van Nederland

Voor zijn nieuwe werk trok Magroun door het land. Hij gebruikt herkenbare elementen uit het Nederlandse landschap en de nationale beeldtaal, zoals een polder, molen, vlag, kerk en dijk. Daar maakt hij portretten waarin verschillende vormen van Nederlanderschap samenkomen.

Magroun werkt daarbij nauw samen met de mensen die hij fotografeert. Samen voegen zij nieuwe betekenissen toe aan vertrouwde beelden. Identiteit verschijnt zo niet als iets vaststaands, maar als iets dat voortdurend wordt gevormd en opnieuw wordt gedefinieerd.

Die manier van werken sluit aan bij thema’s die al langer terugkomen in Magrouns fotografie: identiteit, representatie, familie en intimiteit. In Dag Nederland is daarom ook eerder werk te zien, waaronder de series Intimacy en Jonge Moslims.

In Intimacy richt Magroun zijn camera op liefde en lichamelijke nabijheid binnen de eerste generatie immigranten. De serie begon met een foto van zijn moeder en stiefvader in hun slaapkamer en groeide uit tot een reeks tedere portretten. Zes foto’s uit de serie zijn opgenomen in de collectie van het Rijksmuseum.

Ook in Jonge Moslims, gemaakt bij een reeks interviews van journalist Somajeh Ghaeminia voor dagblad Trouw, staat de mens achter maatschappelijke beelden en stereotypen centraal.

Over Marwan Magroun

Marwan Magroun (Rotterdam, 1985) is fotograaf en filmmaker. Als autodidact ontwikkelde hij een eigen fotografische beeldtaal waarin maatschappelijke thema’s als identiteit en representatie een belangrijke rol spelen. Sinds 2017 werkt hij voor verschillende dagbladen, magazines en organisaties.

Magroun ontving onder meer de Paul Peters Fotoprijs in 2020 en de Dutch Photographers SO Award in 2021. In 2022 werd hij aangesteld als Fotograaf der Nederlanden. Met Dag Nederland kijkt hij terug op de periode waarin hij het land vanuit verschillende perspectieven in beeld heeft gebracht.

Dag Nederland is van 11 december 2026 tot en met 11 april 2027 te zien in het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam.

Met Screen Melancholy van de Taiwanese kunstenaar Li Yi-Fan zet het Nederlands Fotomuseum een volgende stap in een geactualiseerde richting: een internationalere programmering waarin fotografie en beeld worden benaderd als een middelpunt binnen kunst, technologie, media en maatschappij. Hierbij wordt de Nederlandse fotografie beschouwd als onderdeel van de wereld.

Ook de rol van het Nederlands Fotomuseum als kennisinstituut wordt verder ontwikkeld. De collectie van 6,5 miljoen objecten en de expertise en onderzoeksmogelijkheden van het museum vormen daarvoor het vertrekpunt. Collectie, onderzoek en tentoonstellingen worden sterker met elkaar verbonden. Het museum werkt aan een dynamische, eigen programmering waarin scherp terugblikken en hedendaagse ontwikkelingen samen opgaan.

Algemeen & Artistiek Directeur Zippora Elders kijkt daarbij naar fotografie in relatie tot de wereld waarin beelden ontstaan en betekenis krijgen en beïnvloeden. Deze visie zal de komende periode in alle facetten van het museum verder worden ontwikkeld.

“We staan stil bij wat fotografie is en betekent, haar gevarieerde ontstaansgeschiedenis en de vele vormen en mogelijkheden die het medium kent. Het museum richt zich in de toekomst op een verdere toenadering van collectie en programmering, kennisdeling en kritisch kijken, zien en waarnemen, fotografisch object en ongrijpbare beeldcultuur, Rotterdam en de wereld, Nederlandse fotografie en brede ontwikkelingen.”
— Zippora Elders Tahalele

Bewustzijn van beeld

Op 21 januari opent Screen Melancholy van Li Yi-Fan. Deze installatie maakte veel indruk tijdens de Biënnale van Venetië, een van de bekendste internationale kunsttentoonstellingen ter wereld, en komt nu vanuit Venetië naar Rotterdam.

In Screen Melancholy onderzoekt Li Yi-Fan hoe digitale beelden worden gemaakt en speelt hij met de grens tussen echt en virtueel. Video, virtuele poppen, maquettes en grote 3D-geprinte sculpturen komen samen in één installatie.

Bezoekers nemen plaats op uitvergrote lichaamsdelen, terwijl digitale figuren op het scherm menselijke vormen nabootsen. Al kijkend wordt steeds minder duidelijk wat lichaam is en wat beeld, wat fysiek is en wat digitaal, wat voorkant is en wat achterkant. Zo nodigt deze nieuwe tentoonstelling uit om kritisch te kijken naar hoe beelden ontstaan, worden verspreid en bekeken.

Grote tentoonstellingen in 2027

Die aandacht voor de macht en invloed van beeld komt in 2027 terug in verschillende tentoonstellingen en samenwerkingen, in verbinding met het Nederlandse veld.

Zo komt het omvangrijke Global Warning van de recent overleden Martin Parr naar Rotterdam, in samenwerking met Jeu de Paume in Parijs. Ook presenteert het Nederlands Fotomuseum een overzichtstentoonstelling van Angèle Etoundi Essamba, met ruimtelijk ontwerp van Studio L A. Magnumfotograaf Newsha Tavakolian krijgt een multimediale tentoonstelling die na Rotterdam door Europa reist.

Gedurende het jaar zijn er diverse tentoonstellingen en presentaties gepland, met actuele thema’s uit de Nederlandse fotografie en daarbuiten.

Ruimte voor beeld en kennis in Santos

De nieuwe richting wordt niet alleen voelbaar in de tentoonstellingszalen. Heel pakhuis Santos krijgen de komende tijd verder vorm.

In de gratis toegankelijke entreehal komt meer aandacht voor ruimtelijke fotografie, bewegend beeld en videokunst, digitaal experiment en actuele ontwikkelingen rond print en magazines in Nederland. De bibliotheek is sinds de heropening vrij toegankelijk voor verdieping en inspiratie, maar ook als plek om te werken naast de koffiebar van het museum.

Stap voor stap krijgt ook de rest van het gebouw meer artistieke interventies die aansluiten bij de verbindende inhoudelijke koers. Daarnaast wordt gewerkt aan museumbreed onderzoek waarmee de vaste opstellingen worden verrijkt. Zo krijgen bezoekers op een toegankelijke manier meer inzicht in fotografietheorie en in de grote invloed die fotografie en beeld hebben op maatschappelijke discussies en perspectiefveranderingen.

Rotterdam en de wereld

In het voorjaar van 2027 worden verschillende samenwerkingen rondom het creatieve landschap van Rotterdam verder ontwikkeld.

Tijdens Museumnacht010 werkt het museum samen met Rotterdamse buren en creatieven aan workshops, rondleidingen, muziek en prikkelende gesprekken over fotografie en beeld.

Op woensdagavond 17 maart, bij de start van Art Rotterdam en Unseen Week, wordt het Nederlands Fotomuseum getransformeerd tot een levendige nacht met geluid, beeld en collectieve beleving. Deze locatiespecifieke activatie, waarbij de grenzen tussen tentoonstelling, performance en club vervagen, is onderdeel van een unieke internationale samenwerking die later wordt onthuld.

Op vrijdag 19 maart modereert het Nederlands Fotomuseum daarnaast een programma van lezingen en panels tijdens Unseen in Ahoy.

Komend voorjaar maakt het museum een selectie bekend van de aankopen die in 2026 zijn gerealiseerd met werk van fotografen en kunstenaars in Nederland. Daarmee worden de persoonlijke en documentaire accenten binnen de collectie verder verbonden met hedendaagse fotografiepraktijken.

Vanaf 20 november 2026 presenteert het Nederlands Fotomuseum Violette Cornelius herontdekt. Ruim 200 werken brengen het leven en werk van fotograaf en verzetsstrijder Violette Cornelius (1919-1998) samen. Een groot deel van haar werk bleef decennialang verborgen en kwam pas aan het licht na de ontdekking van reiskoffers vol negatieven, dia’s, afdrukken en documenten.

Cornelius behoorde tot de eerste generatie vrouwen die van fotografie hun beroep maakten. Ze studeerde aan de Nieuwe Kunstschool in Amsterdam, waar ze via docenten als Paul Citroen en Paul Guermonprez in aanraking kwam met de ideeën van het Bauhaus.

Fotograaf en verzetsstrijder

Tijdens de Tweede Wereldoorlog speelde Cornelius een actieve rol in het kunstenaarsverzet. Ze werkte mee aan de Persoonsbewijzencentrale, waar onder meer vervalste persoonsbewijzen werden gemaakt. Haar foto’s van het verzetswerk vormen een bijzonder visueel document en werden erkend als belangrijk erfgoed op de Memory of the World-lijst van UNESCO Nederland.

Na de oorlog werkte Cornelius onder meer aan architectuurfotografie, reportages en fotoboeken. Vanaf de jaren zestig reisde ze naar onder meer Mali, Irak, India, Jemen en Peru. Daar fotografeerde ze de maatschappelijke gevolgen van snelle verstedelijking. Door langere tijd tussen de mensen te wonen en te werken, ontwikkelde ze een intieme en persoonlijke beeldtaal.

Verborgen in reiskoffers

Veel van haar internationale reportages bleven jarenlang vrijwel onbekend. In 2003 ontving het Nederlands Fotomuseum van Cornelius’ zoon reiskoffers met duizenden negatieven, dia’s, contactafdrukken en documenten. In juni 2026 volgde een nieuwe ontdekking: vijf aanvullende koffers met onder meer vintagedrukken, dummy’s, notities en boeken.

Conservator Loes van Harrevelt onderzocht het archief en bracht in kaart waar ander werk van Cornelius terecht was gekomen. Dit onderzoek vormt de basis voor Violette Cornelius herontdekt.

De tentoonstelling brengt ruim 200 werken samen, waaronder vintagedrukken, archiefstukken, bijzondere bruiklenen en nieuwe afdrukken. Zo wordt het werk van Violette Cornelius voor het eerst op deze schaal zichtbaar.

Violette Cornelius herontdekt is van 20 november 2026 tot en met 28 februari 2027 te zien in het Nederlands Fotomuseum.

Op 12 en 13 september doet het Nederlands Fotomuseum mee aan Open Monumentendag. Bekijk pakhuis Santos vanuit fotografie, architectuur en erfgoed. Ga mee met een rondleiding door het gebouw, onderzoek tijdens een workshop cyanotypie hoe zonlicht door Santos beweegt of leg zelf de details van het monumentale pakhuis vast.

Het landelijke thema van Open Monumentendag 2026 is Veerkrachtig erfgoed. Een thema dat goed past bij pakhuis Santos. Het voormalige koffiepakhuis uit 1902 kreeg de afgelopen jaren een nieuwe functie als museum. Historische details bleven zichtbaar, terwijl nieuwe architectonische ingrepen het gebouw geschikt maakten voor het gebruik van nu.

Van pakhuis naar museum

Tijdens Open Monumentendag ontdek je meer over die transformatie. Op zaterdag neemt architect Sander Nelissen van WDJArchitecten je mee door Santos. Hij vertelt welke keuzes zijn gemaakt om het monument te herstellen, aan te passen en opnieuw te gebruiken.

Op zondag bekijkt Sofie van Gebouwen door Vrouwen het gebouw vanuit het thema Veerkrachtig erfgoed. Wat was ervoor nodig om een pakhuis uit 1902 geschikt te maken voor een museum voor fotografie? En hoe krijgt bestaand erfgoed een nieuwe toekomst?

De transformatie van pakhuis Santos is dit jaar genomineerd voor de NRP Gulden Feniks, een landelijke prijs voor renovatie- en transformatieprojecten. Ook is Santos genomineerd voor de Dutch Daylight Award 2026.

Fotograferen met zonlicht

Fotografie en architectuur komen ook samen in de workshop cyanotypie van kunstenaars Carolin Lange en Dico Kruijsse. Tijdens hun workshop Under the Same Sun benader je het gebouw als een camera. Je volgt het zonlicht dat door het Nederlands Fotomuseum beweegt en legt het vast in diepblauwe afdrukken.

Zelf fotograferen kan natuurlijk ook. Kijk tijdens je bezoek goed naar de details van Santos. Leg het gebouw tijdens Open Monumentendag vast vanuit jouw blik en deel je foto met @NLfotomuseum.

Het Nederlands Fotomuseum is op 12 en 13 september gewoon geopend voor reguliere bezoekers. Met een Museumkaart of Rotterdampas bezoek je het museum gratis.

Bekijk de activiteiten en meld je aan voor een rondleiding of workshop.

Boeren zijn bijna dagelijks zichtbaar in nieuwsmedia en op sociale media. De manier waarop zij worden gefotografeerd, bepaalt mede hoe we naar landbouw en voedselproductie kijken. Veel beelden gaan over stikstof, klimaat en onzekerheid. Maar welke verhalen krijgen ruimte? En welke perspectieven blijven buiten beeld?

Op donderdag 30 juli organiseert het Nederlands Fotomuseum een speciale editie van Fotomuseum at Night bij de tentoonstelling Good Food. Een reis door de wereld van voedsel en veerkracht. Tijdens een panelgesprek onderzoeken fotograaf Ruud Sies en andere gasten hoe fotografie onze blik op landbouw, landschap en voedselproductie vormt.

Over het panelgesprek
De tentoonstelling Good Food brengt een wereldwijde gemeenschap van boeren, tuinders, onderzoekers en voedselmakers in beeld die werken aan duurzame manieren van voedsel verbouwen. In plaats van alleen de uitdagingen te tonen, laat de tentoonstelling ook zien hoe mensen wereldwijd bouwen aan een veerkrachtiger voedselsysteem.

Tijdens het panel gaan de sprekers in gesprek over de verhalen achter de tentoonstelling en de gelijknamige publicatie. Vanuit verschillende perspectieven bespreken zij hoe beelden onze ideeën over landbouw beïnvloeden, welke verantwoordelijkheid fotografie daarin heeft en welke verhalen vaker verteld zouden mogen worden.

Voorafgaand aan het panel vertonen we de documentaire Farming While Black (2024). De film biedt een aanvullend perspectief op de relatie tussen landbouw, identiteit, geschiedenis en gemeenschap en vormt de opmaat naar het gesprek.

Sprekers

• Ruud Sies – fotograaf van Good Food
• Robert-Jan Piek – Rotterdam de Boer Op!
• Josimar Barbolina – werkt aan een veerkrachtig voedselsysteem op de Caribische eilanden

Praktische informatie

Datum: donderdag 30 juli

Inloop: 18.00 – 18.30 uur

Filmvertoning: 18.30 – 19.45 uur

Panelgesprek: 19.45 – 20.30 uur

Q&A: 20.30 – 20.45 uur

Locatie: entreehal, Nederlands Fotomuseum

Toegang: gratis

Het museum is deze avond geopend tot 21.00 uur. Bezoek ook de tentoonstellingen Good Food, Quickscan 3 en de Eregalerij van de Nederlandse fotografie.

Pakhuis Santos, waar het Nederlands we Fotomuseum sinds februari 2026 is gevestigd, is genomineerd voor de Dutch Daylight Award 2026. Deze prijs wordt iedere twee jaar uitgereikt aan gebouwen waarin daglicht op een bijzondere manier is toegepast. Het thema van deze editie is ‘Magische ruimten’.

Van pakhuis naar museum
De nominatie is een mooie erkenning voor de transformatie van het monumentale pakhuis uit 1902. Wat ooit werd gebouwd voor de opslag van koffie, is nu een open huis voor fotografie. Een plek waar bezoekers tentoonstellingen zien, door de collectie bewegen en van dichtbij ontdekken wat er nodig is om fotoarchieven te bewaren, onderzoeken en toegankelijk te maken.

Daglicht in pakhuis Santos
Daglicht speelt daarin een belangrijke rol. Via de open ruimte in het hart van Santos valt het licht diep het gebouw in. Door de bijzondere dakopbouw ziet het museum er op elk moment van de dag net anders uit.

Sinds februari 2026 komen in pakhuis Santos fotografie, collectie en vakmanschap samen. De nominatie laat zien hoe bijzonder het gebouw is waarin het Nederlands Fotomuseum zijn nieuwe thuis heeft gevonden. Pakhuis Santos is een plek geworden waar bezoekers fotografie niet alleen bekijken, maar ook dichter bij de collectie en het werk achter de schermen komen.

Pakhuis Santos is genomineerd in de categorie gebouwen groter dan 1.000 m². Het ontwerp is van WDJARCHITECTEN en RENNER HAINKE WIRTH ZIRN ARCHITEKTEN.

Voor de Dutch Daylight Award 2026 zijn zeven projecten genomineerd. De winnaar wordt op 30 september 2026 bekendgemaakt tijdens het Dutch Daylight Event in de Metaal Kathedraal in Utrecht.

Bekijk de nominatie op de website van de Dutch Daylight Award.

Vanaf 7 februari 2026 is in het Nederlands Fotomuseum in pakhuis Santos de tentoonstelling Rotterdam in focus. Fotografie van de stad 1843 – nu te zien. Deze tentoonstelling is een van de openingstentoonstellingen van het nieuwe museum en neemt je mee op een visuele reis door bijna 180 jaar fotografie van de stad.

Van de eerste stadsfoto tot hedendaagse dronebeelden

In meer dan 300 foto’s ontdek je hoe Rotterdam door de tijd heen is vastgelegd door zowel professionele als amateurfotografen. De tentoonstelling begint bij de oudst bekende foto van de stad uit 1843 en loopt door tot hedendaagse drone- en panoramafotografie. Samen laten de beelden zien hoe Rotterdam steeds opnieuw verandert, en hoe fotografen die veranderingen telkens op een andere manier hebben bekeken en vastgelegd.

De stad als leidraad

In plaats van een tijdlijn volgt de tentoonstelling de logica van de stad zelf. Je beweegt langs verrassende standpunten, onverwachte perspectieven en een gelaagd stadslandschap waarin oud en nieuw voortdurend door elkaar lopen. Zo ontstaat een afwisselende en soms bijna droomachtige wandeling door Rotterdam.

Zeldzame foto’s en archiefstukken voor het eerst te zien

Een bijzonder onderdeel van de tentoonstelling zijn de vele historische foto’s die voor het eerst te zien zijn, waaronder zeldzame stereobeelden en foto’s uit belangrijke archieven. Ook is er een groot panorama van de stad te zien dat nog nooit eerder in Rotterdam is getoond. Samen geven deze beelden een rijk en veelzijdig beeld van de stad en haar geschiedenis.

Rotterdam in Focus

Voor de publieksprogrammering bij Rotterdam in focus werken we samen met Concrete Blossom. Op zaal staat een zuil waar de actuele programmering wordt gedeeld. Hier vind je een overzicht van activiteiten die de tentoonstelling verdiepen en verbinden met de stad.

Vanaf 7 februari 2026 is in het Nederlands Fotomuseum in pakhuis Santos de tentoonstelling Ontwaken in blauw. Een ode aan cyanotypie te zien. Deze tentoonstelling is een van de openingstentoonstellingen van het vernieuwde museum en staat in het teken van een van de oudste fotografische technieken: de cyanotypie.

Over Cyanotypie

Cyanotypie staat bekend om haar diepe, intens blauwe kleur en haar ambachtelijke karakter. Met behulp van licht, water en een lichtgevoelige laag ontstaan beelden waarin tijd, toeval en natuur een belangrijke rol spelen. In de tentoonstelling maak je kennis met deze bijzondere techniek aan de hand van zowel zeldzame historische voorbeelden als werk van hedendaagse kunstenaars.

Historische blauwdrukken van pakhuis Santos

Een bijzonder onderdeel van de presentatie zijn de originele blauwdrukken van pakhuis Santos uit 1901. Deze technische tekeningen, uitgevoerd in cyanotypie, laten zien hoe deze techniek vroeger werd gebruikt en vormen een directe verbinding met het gebouw waarin het museum nu is gevestigd.

Cyanotypie in hedendaagse kunst

Naast deze historische werken laat Ontwaken in blauw zien hoe kunstenaars vandaag de dag met cyanotypie werken. Zij gebruiken de techniek voor fotografie, textiel, installaties en andere vormen van beeldende kunst en laten zien hoe een negentiende-eeuwse methode nog steeds nieuwe en eigentijdse beelden kan opleveren.In de tentoonstelling staan drie grote thema’s centraal: de relatie tussen mens en natuur, het koloniale verleden en heden, en het lichaam als drager van herinneringen. Zo laat Ontwaken in blauw zien hoe een historische techniek kan worden ingezet om actuele verhalen te vertellen.

Ontwaken in blauw. Een ode aan cyanotypie