Violette Cornelius herontdekt: verborgen werk voor het eerst uitgebreid te zien

Vanaf 20 november 2026 presenteert het Nederlands Fotomuseum Violette Cornelius herontdekt. Ruim 200 werken brengen het leven en werk van fotograaf en verzetsstrijder Violette Cornelius (1919-1998) samen. Een groot deel van haar werk bleef decennialang verborgen en kwam pas aan het licht na de ontdekking van reiskoffers vol negatieven, dia’s, afdrukken en documenten.

Cornelius behoorde tot de eerste generatie vrouwen die van fotografie hun beroep maakten. Ze studeerde aan de Nieuwe Kunstschool in Amsterdam, waar ze via docenten als Paul Citroen en Paul Guermonprez in aanraking kwam met de ideeën van het Bauhaus.

Fotograaf en verzetsstrijder

Tijdens de Tweede Wereldoorlog speelde Cornelius een actieve rol in het kunstenaarsverzet. Ze werkte mee aan de Persoonsbewijzencentrale, waar onder meer vervalste persoonsbewijzen werden gemaakt. Haar foto’s van het verzetswerk vormen een bijzonder visueel document en werden erkend als belangrijk erfgoed op de Memory of the World-lijst van UNESCO Nederland.

Na de oorlog werkte Cornelius onder meer aan architectuurfotografie, reportages en fotoboeken. Vanaf de jaren zestig reisde ze naar onder meer Mali, Irak, India, Jemen en Peru. Daar fotografeerde ze de maatschappelijke gevolgen van snelle verstedelijking. Door langere tijd tussen de mensen te wonen en te werken, ontwikkelde ze een intieme en persoonlijke beeldtaal.

Verborgen in reiskoffers

Veel van haar internationale reportages bleven jarenlang vrijwel onbekend. In 2003 ontving het Nederlands Fotomuseum van Cornelius’ zoon reiskoffers met duizenden negatieven, dia’s, contactafdrukken en documenten. In juni 2026 volgde een nieuwe ontdekking: vijf aanvullende koffers met onder meer vintagedrukken, dummy’s, notities en boeken.

Conservator Loes van Harrevelt onderzocht het archief en bracht in kaart waar ander werk van Cornelius terecht was gekomen. Dit onderzoek vormt de basis voor Violette Cornelius herontdekt.

De tentoonstelling brengt ruim 200 werken samen, waaronder vintagedrukken, archiefstukken, bijzondere bruiklenen en nieuwe afdrukken. Zo wordt het werk van Violette Cornelius voor het eerst op deze schaal zichtbaar.

Violette Cornelius herontdekt is van 20 november 2026 tot en met 28 februari 2027 te zien in het Nederlands Fotomuseum.