De uitdaging van het vervoer van 6,5 miljoen fotografie-objecten
Het veiligstellen van het Nederlandse fotografisch erfgoed is een van de belangrijkste taken van het museum. Aan het front van deze inspanning staat het Verhuisteam. Het is hun taak om onze collectie gereed te maken voor transport naar ons nieuwe onderkomen: het iconische Santos-gebouw.
Hoewel het slechts vijf minuten rijden is vanaf onze huidige locatie, is het Verhuisteam al sinds december 2023 bezig met de voorbereidingen. De hoeveelheid werk is enorm. We werken aan een gedetailleerd plan voor het verpakken van de duizenden archiefdozen met negatieven en dia’s.
Voor het transport van onze collectie hebben we gekozen voor Imming Logistics, een specialist op het gebied van kunsttransport. Zij hebben ons geholpen bij het inpakken van grotere of lastig te hanteren objecten, zoals ingelijste werken, grote afdrukken en camera’s.
Elke archiefdoos, ingelijst werk, afdruk en boek moet worden ingepakt, uit zijn klimaat-gecontroleerde omgeving gehaald, op een vrachtwagen geladen en zorgvuldig naar het Santos-gebouw vervoerd. Eenmaal aangekomen, moet elk object met zorg worden uitgeladen, naar het depot gebracht en weer op de juiste plek in een klimaat-gecontroleerde ruimte worden geplaatst.
Onze 80.000 glasnegatieven en glaspositieven zijn kwetsbaar en moeten met de grootste zorg worden behandeld. Tijdens het transport moeten de glasplaten in de rijrichting van de vrachtwagen geplaatst worden, om schokken zoveel mogelijk te vermijden en drukophoping tussen de platen te voorkomen.
Rotterdam opnieuw positioneren als een belangrijke cultuurstad
Met behulp van de gulle donatie van de Droom en Daad Stichting, heeft het Nederlands Fotomuseum het monumentale Santos-gebouw kunnen aankopen en renoveren.
De Droom en Daad Stichting heeft een uitgebreid plan opgesteld voor investeringen in de culturele infrastructuur van Rotterdam. Hieronder valt het openen van twee musea, het Nederlands Fotomuseum en het Fenix Museum, een kunstmuseum met als hoofdthema immigratie.
In het aankomende decennium zal Rotterdam zich transformeren tot een nieuw centrum voor Europese cultuur. Bij deze plannen behoren onder andere een danshuis, ruimtes voor het maken van muziek, mooiere publieke parken en een reeks spraakmakende opdrachten voor openbare kunstwerken.
Santos - een unieke aanvulling op het Rotterdamse straatbeeld
Het Santos-gebouw werd tussen 1901 en 1902 gebouwd om koffie op te slaan die vanuit de Braziliaanse haven Santos naar Nederland werd verscheept. Het is een van de best bewaarde pakhuizen van Nederland, met een interieur wat nog grotendeels in originele staat is. Bij de renovatie hebben de architecten zich gericht op het zoveel mogelijk herstellen van de historische structuur en het karakter van het gebouw.
Waar mogelijk zijn zowel interne als externe elementen van de oorspronkelijke constructie gerestaureerd. De oorspronkelijke zes verdiepingen van het gebouw met een prachtige gietijzeren constructie zijn bewaard gebleven, net als de grote kelder die onder het gehele oppervlak van het gebouw ligt.
Daarnaast zijn er twee nieuwe verdiepingen en een atrium toegevoegd. Het centraal gelegen atrium zorgt ervoor dat het hele gebouw wordt voorzien van natuurlijk licht en verbindt de begane grond met de bovenste verdieping door een centrale trappenhal. Het nieuwe dak wordt omhuld door een semi-transparante, geperforeerde aluminium kroongevel. Net als het gebouw zelf, combineert het Nederlands Fotomuseum oud met nieuw.
De transformatie van een pakhuis tot een uitnodigend museum
Het pakhuis Santos is ontworpen door de twee architecten Stok Wzn en J.J. Kanters. Het werd in eerste instantie gebruikt als magazijn voor de opslag van koffie die uit de Braziliaanse haven Santos naar Nederland kwam. Het gebouw is een prachtig voorbeeld van de architectuurstijl van pakhuizen in het begin van de 20e eeuw, met zijn rijk versierde noord- en zuidgevels en traditionele Beaux-Arts compositie.
Het Santos-pakhuis kreeg in 2000 de status van nationaal monument. Dankzij de donatie van de Droom en Daad Stichting, konden wij het pand in 2023 aankopen. Om het pakhuis te transformeren tot een uitnodigende tentoonstellingsruimte, hebben we samengewerkt met twee architectenbureaus die uniek gekwalificeerd waren voor dit project, namelijk WDJARCHITECTEN (Rotterdam) en RENNER HAINKE WIRTH ZIRN ARCHITEKTEN (Hamburg).
WDJARCHITECTEN is gespecialiseerd in het adaptief hergebruik van historische gebouwen. RENNER HAINKE WIRTH ZIRN ARCHITEKTEN is bekend van de moderne ontwerpen, planning- en onderzoeksactiviteiten. Hun uitdaging was om het donkere pakhuis om te toveren in een uitnodigende locatie waar de historische elementen bewaard bleven. Onze architecten hebben hierbij gekozen voor een duidelijk onderscheid tussen de historische structuur en de hedendaagse uitbreiding.
Santos verschijnt in Architectuur jaarboek
Het pakhuis Santos verschijnt in het Architectuur in Nederland jaarboek 2024-2025. Elk jaar blikken de redacteuren terug op het afgelopen architectuurjaar en de meest sensationele projecten die de staat van de architectuur weerspiegelen. Wij zijn super trots dat het Santos-pakhuis hiermee de aandacht krijgt die het verdient.
Een balans tussen functionaliteit, bouwwijze en architectuur
Burgy, het bouwbedrijf dat de leiding heeft over de verbouwing van het Santos-gebouw, is gespecialiseerd in het restaureren en renoveren van historische- en monumentale panden. Dit familiebedrijf van de 4e generatie, is een van de meest toonaangevende restauratiebedrijven in Nederland.
Na de restauratie van het Santos-gebouw, is het vakmanschap van Burgy terug te zien in de kozijnen, deuren en het metselwerk aan de gevels. De kroon is ontwikkeld met een speciaal 3D model. Het was belangrijk om ervoor te zorgen dat het gebouw voldoende draagkracht had om het gewicht van de aluminium kroon te kunnen houden. Omdat er twee extra verdiepingen zijn toegevoegd, is ook het draagvermogen van het gebouw vergroot. Om dit op te kunnen vangen, zijn de ijzeren kolommen op de 4e en 5e verdieping structureel versterkt. Ook zijn er op de 5e verdieping extra houten balken aangebracht om er zeker van te zijn dat er voldoende draagvermogen was voor de nieuwe 6e en 7e verdieping.
Burgy en het museum hebben nauw samengewerkt met de architecten om voor een perfecte balans tussen functionaliteit, bouwwijze en architectuur te zorgen.
Santos-architecten ontvangen twee nominaties voor hun ontwerpen
Het Nederlands Fotomuseum is supertrots op haar architecten: WDJARCHITECTEN (Rotterdam) en RENNER HAINKE WIRTH ZIRN ARCHITEKTEN (Hamburg). Hun werk aan het Santos gebouw is genomineerd voor twee designprijzen.
De eerste nominatie is voor de German Architecture Museum DAM prijs, die het werk van Duitse architecten in internationale gebouwen erkent. De tweede nominatie is voor de Design Educates Awards (DEAwards), die projecten met indrukkende designs eert, die een positieve bijdrage leveren aan de maatschappij en het milieu.